چگونه روي صندلي بنشينيم ؟

چگونه روي صندلي بنشينيم ؟

 

نشستن نادرست وعادت كردن به يك وضعيت بدني نادرست درهنگام نشستن ويا كارطولاني مدت دريك وضعيت بدني ثابت سبب ايجاد خستگي درماهيچه ها وبروزمشكلات اسكلتي عضلاني مثل گوژپشتي , كمردرد وغيره دركاركنان مي شود.

براي پيشگيري ازاين عوارض آگاهي ازنحوه نشستن وشرايط ميزوصندلي اهميت زيادي دارد. اگرارتفاع صندلي خيلي پايين باشد كمربه حالت خميده وقوزكرده در خواهدآمد واگرارتفاع آن خيلي بالا باشد عوارضي چون دردپشت زانو, بي حسي, كرختي و التهاب درپاها رابه دنبال خواهد داشت. ازآنجا كه قدوشرايط بدني همه افراد با هم يكسان نيست هرفرد مي بايست ايستگاه كاري خود (شامل ميزوصندلي و...)رامتناسب با قدخود تنظيم كند.

 

تنظيم صندلي:

Ú وقتي جلوي صندلي ايستاده ايد بايد ارتفاع صندلي طوري تنظيم شده باشد كه تقريبا" هم سطح بازانويتان باشد.

Úبايد هميشه به اندازه يك مشت گره كرده بين لبه جلويي صندلي و پشت زانوهايتان فاصله وجود داشته باشد زيرا با اين كار فشار كمتري به كمرو زانوهايتان وارد مي شود.

Úوقتي كه روي صندلي نشسته ايد بايد كف پاهاي شما راحت روي زمين قرار گيرند, در غيراين صورت از زير پايي استفاده كنيد.

Úسعي كنيد از صندلي هايي استفاده كنيد كه پشتي آنها قابل تنظيم باشد تا گودي كمرتان را پركند.

Úدسته هاي صندلي راطوري تنظيم كنيد كه بدون بالا نگه داشتن شانه ها, بازوهاي شما راحمايت كرده وبرروي گردن و شانه هاي شما فشاري وارد نكند و همچنين نبايد از نزديك شدن صندلي به ميزكار جلوگيري كند.

 

تنظيم ميزكار:

ارتفاع ميزكار را به اندازه ارتفاع آرنجها درحالتي كه دستها ازطرفين آويزان است تنظيم كنيد. اگرازسطح كاري كه ارتفاع ثابتي دارد(مثل يك ميز) استفاده مي شود ارتفاع صندلي را به اندازه اي بالا بياوريد كه وضعيت مناسب براي بازوها و بالاتنه ايجاد شود وبراي اين كار:

i.            ارتفاع صندلي راطوري تنظيم كنيد كه ارتفاع آرنجها با ارتفاع سطح ميزبرابر شود.

ii.            درصورتي كه دراين وضعيت پاها برروي ميز قرار نگرفت وبه پشت پاها فشار وارد مي شود ازيك زيرپايي استفاده كنيد. زيرپايي بايد قابل تنظيم بوده وتمامي سطح كف پا بايد روي آن قرار گيرد.

 

وقفه هاي استراحتي درحين كار

     

 

 • هر عملکردی در بدن انسان را می توان یک تعادل هماهنگ بین مصرف انرژی و تولید انرژِی در نظر گرفت.

      • توقف های استراحتی بدین ترتیب به عنوان یک نیاز فیزیولوژیکی اجتناب نا پذیرند، چنانچه کارایی و عملکرد قرار است حفظ شود. وقفه های استراحتی ضروری هستند، نه تنها طی کارهای دستی، بلکه طی کارهای فکری.

 

            مطالعات کار حاکی است که افراد در حین کار انواع مختلف استراحت ها را تحت شرایط مختلف اتخاذ می کنند. چهار نوع را می توان شناسایی کرد:

 

1.     وقفه های خود به خودی( spontaneous pauses)

وقفه های پنهانی(disguised  pauses)  .۲

3.     وقفه های مربوط به شرایط کار؛(work-conditioned pauses)

     4.  وقفه های تجویز شده (prescribed  pauses)

 

1. وقفه های خود بخودی :

 وقفه های واضحی برای استراحت هستند که کارگران خود به آنها اقدام می کنند که معمولاً خیلی طولانی نیستند، ولی چنانچه کار سخت باشد،تکرار آن بیشتر می شود.

 

2. وقفه های پنهانی :

عبارت است از زمان هایی که کارگر وظایف معمول و ساده را انجام می دهد تا از روی تمرکز روی شغل اصلی آسوده گردد. بسیاری از مشاغل فرصتهای بسیاری برای استراحتهای پنهانی ایجاد می کنند. مثلاً تمییز کردن بخشی از ماشین،نشستن راحت تر، ترک محل کار به بهانه مشورت با همکار یا سرکارگر، چنین استراحت های پنهانی از نظر فیزیولوژِیکی توجیه پذیرند؛ چرا که هیچکس قادر نیست یک کاری یدی یا ذهنی را به طور مداوم و بدون وقفه انجام دهد.

 

3. وقفه های مربوط به شرایط کار:

ناشی از ماهیت کار است. مثل توقف های ناشی از عملکرد ماشین یا سازماندهی کار؛ به عنوان نمونه، انتظار برای تکمیل مرحله عملیات ماشین، وسیله ای برای خنک شدن، برای یک جزء یا یک ماشین یا ابزار جهت تعمیر. این دوره های انتظار به ویژه در صنایع مونتاژ شایع است.

 

4. وقفه های تجویز شده :

وقفه هایی است که به توصیه مدیریت صورت می گیرد. مثلاً تنفس وسط روز، یا وقفه هایی برای خوردن چای و...

      • ارائه وقفه های استراحتی واقعاً باعث افزایش سرعت کار می شود و جبران وقت از دست رفته در زمان وقفه های تجویز شده و باعث کاهش وقفه های پنهانی و خود بخودی می شود.

 

       در کارهای سنگین وقفه های اجباری بایستی به طور یکسان در 8 ساعت کاری در یک نوبت کار توزیع شود. اگر وقفه ها اختیاری باشد،کارگران تمایل دارند که دائم کار کنند و کل استراحت های مجاز خود را ذخیره کنند و کار را زودتر ترک کنند. این امر باعث overstress بویژه در کارگران مسن تر می شود.

 

برای کلیه مشاغل در صنایع تولیدی، در دفاتر و ادارات توصیه رایج آن است که یک وقفه استراحتی 10 تا 15 دقیقه ای در صبح و اغلب وقفه ای مشابه در بعد از ظهر داشته باشند که این وقفه ها به دلایل ذیل است:

 üجلوگیری از خستگی

 üامکان فرصت تجدید قوا

 üبرقراری تماس های اجتماعی

 

مشکل مشاغل وابسته به زمان:

       مثل خط مونتاژ. وقفه های 3تا 5 دقیقه ای در هر ساعت باعث کاهش خستگی و بهبود تمرکز میشود.در حالتیکه شغل ماهیت تکراری داشته باشد و بایستی در یک زمان مشخص تکمیل شود و هوشیاری ممتد نیاز دارد چنین وقفه هایی ضروری است. 

 

      چنانچه آموزش به تکرار زیاد متوقف شود، برای استراحت های کوتاه، مهارت جدید خیلی سریعتر از حالتی که آموزش مداوم باشد، یاد گرفته می شود.

 

    به طور خلاصه برنامه ریزی های ذیل برای دوره های استراحت توصیه می شوند :

           Ú در حین کار سنگین یا کار در گرمای زیاد؛ توقف های استراحت باید به گونه ای باشد که نیازهای ساعتی مورد انتظار شغل بیش از سقف مجاز نباشد.

         Úدر مشاغلی که کار ذهنی یا فیزیکی متوسط صورت می گیرد، هم در صبح و هم در بعد از ظهر یک توقف 10 تا 15 دقیقه ای بایستی داده شود.

         Úدر مشاغلی که فعالیت ذهنی سنگین انجام می شود، و بویژه چنانچه زمان بر باشد یا وقت انتظار کمی داشته باشد علاوه بر توقف های صبح و بعد از ظهر بایستی یک توقف 3 تا 5 دقیقه ای قبل و بعد از ظهر ارائه شود.

         Úوقتی یادگیری مهارتی در کار باشد، وقفه های بسیار بایستی یک قانون باشد که بسته به سختی شغل مورد یادگیری تکرار و طول مدت آن متغیر می باشد.

 

بهداشت آب

بهداشت آب

 

دكتر علي الماسي

 

 مقدمه:

بهداشت آب موضوعي بسيار مهم در بهداشت عمومي و مديريت سلامت مي‌باشد. قبل از پرداختن به راه كارهاي عملي استحصال، انتقال، بهسازي و توزيع آن لازم است اين عنصر حياتي موثر بر سلامت و مرتبط با توسعه پايدار، شناخته شود.

شناخت آب از نظر كيفيت و كميت و چگونگي حصول آن قدمي اساسي در جهت بهينه سازي مصرف آن مي‌باشد. اگر چه بيش از سه چهارم كره زمين را آب فرا گرفته است، سهم قليلي از آب‌هاي موجود، براي مصارف بهداشتي و كشاورزي، قابل استفاده است. زيرا حدود 3/97 درصد اقيانوس‌ها و 1/2 درصد يخ‌هاي قطبي و 6/0 درصد درياچه ها و رودخانه و آب‌هاي زيرزميني وجود دارد كه حدود 36/0 درصد كل منابع آب مي‌باشد. آب اقيانوس‌ها، درياها و اغلب درياچه ها و بسياري از منابع آب زيرزميني به علت شوري بيش از حد و داشتن املاح معدني براي مقاصد بهداشتي، كشاورزي و صنعتي، غيرقابل استفاده مي‌باشند.

آب ماده حياتي است كه ...

HSE چيست؟

HSE چيست؟

Hse  ازسه كلمه بهداشت (health) , ايمني (safety) ومحيط زيست (environment) مي باشد.

دنياي امروز دنياي رقابت است. نرخ سريع تحولات تكنولوژيك وتغير در الگوهاي مصرف ونيازهاي بازار وبالا رفتن انتظارات جامعه ومسئوليتهاي اجتماعي سازمانها در عرصه رقابت را روز به روز تنگ تر مي نمايد. شرط بقاء درچنين محيطي برخورداري از مزيتهاي رقابتي درسازمان است.

تحقق اهداف سازمان درحوزه رقابط پذيري , پرداختن به موضوعات ايمني ( (Safetyبهداشت (Health) ومحيط زيست (Environment) رابه يكي ازاولويت هاي سازمان ها در تجارت امروز تبديل نموده است.

فاكتورهاي رقابط پذيري سازمان

1.        توجه به نيروي انساني به عنوان اصلي ترين سرمايه سازمان

2.       بهبود فرايندهاي كاري درراستاي توليد وعمليات بهره ور

3.      توجه به موضوعات زيست محيطي براي تحقق توسعه پايدار

 

مديريت خستگي و استرس درمحيط كار

مديريت خستگي و استرس درمحيط كار

  نويسنده:Erniec.cecilia

 

رئيس كميته روابط صنعتي كشور فيليپين

 

E- mail: Erniec @ edsamail. Com. ph

 

ترجمه : مرجان شعباني

 

مقدمه :

      بسيار حيرت آور و هشدار دهنده است كه بدانيم چگونه خستگي باعث كاهش بهره وري در مشاغل مهم مي شود . امروزه ممكن است خستگي در محيط كار براي هركس اتفاق بيفتد از مديران عالي مرتبه گرفته تا كارمندان دون پايه كه اين امر باعث اخلال و عدم بهره وري در مشاغل و حتي زندگي روزمره افراد گرديده است. 

مراتب خستگي :

      مراتب خستگي در سه رديف به شرح زير تعريف شده است :

خستگي درجه اول به احساس خستگي و تنبلي و كوفتگي ساده گفته مي شود .

خستگي درجه دوم شامل علامتهاي ناراحتي ورنجش – ايرادگيري – بد بيني و حتي بي اعتنايي و بيزاري  مي شود.

خستگي درجه سوم براي همه بسيار خطرناك است . در اين سطح شخص احساس مي كند كه  اعتماد به نفس و يا علاقه به نيل به موفقيت را از دست داده و بتدريج اين احساس در او بوجود مي آيد كه نمي تواند به كار خود ادامه دهد. در نتيجه همواره شغل و ارتباطات زندگي اين اشخاص در معرض خطر مي باشد.

آيا مي توان از بروز خستگي جلوگيري كرد؟ خوشبختانه راه حلهايي براي كاهش خستگي و حفظ ثبات مشاغل وجود دارد . براي غلبه بر ساده ترين نوع خستگي كافي است شخص مدتي استراحت كند ولي در مورد نوع پيشرفته تر آن نياز به معاينات و معالجات خاص پزشكي مي باشد.

استرس :

      خستگي به استرس مربوط مي باشد. در واقع وجود خستگي در افراد باعث مي شود كه آنها نتوانند بر استرس غلبه كنند. آيا مي توان از استرس دوري كرد؟ دكترHans  selye  يكي از محققين برجسته در اين امر ، استرس را به عنوان عكس العملهاي نامشخصي كه بدن در برابر نيازها از خود نشان مي دهد ، تعريف نموده است .  ظاهراً منظور وي اين است كه استرس پوشش و سپري در بدن انسان است كه معمولاً هنگامي كه در مقابل موقعيت مشخصي در زندگي، كار و يا ارتباط با ديگران از خود  عكس العمل نشان مي دهد بوجود آيد .

حقايقي در مورد استرس :

      دانستن حقايق زير در مورد استرس ضروري و مهم است :

1-    بدن انسان طوري ساخته شده است كه مي تواند بر استرس غلبه كند .

2-    برخي از مردم  بهتر مي توانند در شرايط تنش زا كار كنند و رشد يابند.

3-  استرس بيش از حد و يا متناوب و يا طولاني مخصوصا ًاگر در مورد يك عضو خاص از بدن انسان وارد شود ضرر بيشتري دارد.

4-    دو نوع استرس خوب و استرس بد وجود دارد.

عوامل ايجاد استرس :

      بسياري از سازمانهاي روانشناسي علاقه زيادي به مقوله استرس دارند. دكترYates Jere. E .  مطالعات بسياري بر روي عوامل استرس زا در محيط كار انجام داده است. بر اساس مطالعات وي استرس ارتباط تنگاتنگي با شغل فرد دارد. اين عوامل شغلي مثل احساس كسالت – شرايط نامطلوب فيزيكي كار – زمان كار و اتلاف وقت – كار بيش از اندازه – اطلاعات غير لازم و بيش از حد و مشاغل كاذب مي باشند.

فرهنگ و بينش كارگر در مورد قوانين مربوط به وي در سازمان نيز، يكي ديگر از عوامل استرس است خصوصا ًدر مواردي مثل مغايرت قوانين – ابهام قوانين – مسئوليت در برابر مردم و كشور و مرزهاي جغرافيايي و اقليمي . ابهامات موجود در اين موارد باعث افزايش استرس مي شود. 

علايق كارگر در مورد پيشرفت و موفقيت در كار نيز باعث افزايش تنش در محيط كار مي گردد. جالب است بدانيم كه همانگونه كه شكست باعث ايجاد استرس مي شود موفقيت نيز يكي از عوامل استرس زا در محيط كار است . كتاب جنجالي مباني پيتر«  peter principles» بيان مي دارد كه مردم تمايل دارند كه سطح لياقت و توانايي خود را افزايش دهند. بعلاوه استرس در نتيجه عدم امنيت شغلي يا وجود تغييراتي كه باعث به خطر افتادن امنيت شغلي مي گردد، حاصل مي شود . ارتباطات محيط كار خصوصاً ارتباطات نادرست بين رؤسا و همتايان و زير دستان يك منشأعمده استرس مي باشد.

     رؤساي غير قابل تحمل – همكاران غير مسئول و رقابت طلب و زير دستان فاقد حس همكاري باعث افزايش استرس مي شوند و اين موارد در روابط بين افراد بسيار معمول است .

    از عوامل استرس زاي ديگر ، مي توان  برنامه هاي نامناسب در سازمانها و شرايطي مثل عدم مشاركت كارگر، تنگ نظري اداري ، فشار بيش از حد به افراد براي فرمانبرداري و عدم حمايت و مسئوليت افراد نسبت به يكديگر را نام برد.

علاوه بر عوامل استرس زاي محيطي ، دكتر yates برخي عوامل استرس زاي فردي را مثل عوارض و ماليات سنگين برمردم خصوصاً مديران و سرپرستان در نظر گرفته است . برخي از اين عوامل استرس زا بحران در ميانسالي است و هنگامي اين حالت رخ مي دهد كه شخص احساس مي كند كه زندگي به حالت ثبات و پايداري رسيده است . همچنين مشكلات خانوادگي توجه شخص را از مسايل شغلي منحرف مي كند و يا مسائل مالي و حتي مواردي مثل ترافيك يا مشكلات اجتماعي مانع تمركز شخص روي كار مي گردد.

راههاي غلبه بر مشكلات :

      مطابق تعريف استرس ، چيزي به عنوان موقعيت داراي استرس وجود ندارد بلكه   واكنش و عكس العمل در برابر موقعيت ، استرس مي باشد. به عبارت ديگر استرس در موقعيت وجود ندارد بلكه در افرادي است كه در برابر آن موقعيت واكنش نشان مي دهند.

افراد از جهات گوناگوني مثل چگونگي واكنش در برابر يك موقعيت خاص با يكديگر تفاوت دارند. دويدن بطور روزانه در مسافتي به اندازه پنج كيلومتر براي فردي 25 ساله يك تمرين بدني مطلوب محسوب مي شود . ولي براي فرد هفتاد- هشتاد ساله داراي مشكل قلبي اين مقدار دويدن مي تواند كشنده باشد.

راه غلبه بر استرس اين است كه بدانيد به عنوان يك فرد بايد چگونه عمل كنيد و به توانائيها و محدوديت هاي خود آگاه باشيد. همچنين بايد فردي سالم باشيد و حد سلامتي خود را با معاينات پزشكي منظم دريابيد.

چه چيزي استرس مضر را ايجاد مي كند؟(استرس بد)

      علاوه بر استرس شديد ، متناوب و طولاني كه بدن انسان  نمي تواند برآن غلبه كند فرد بايد در مقابل نوعي استرس مضر بنام افسردگي مقاومت نمايد.

يك نشانه افسردگي ، ناتواني پيش بيني موقعيتهاي مختلفي است كه اتفاق مي افتد. زنان خانه داري مشاهده شده اند كه هنگامي كه همسر آنها به خانه نمي آيد يا صورتحساب برق يا تلفن خود را مشاهده مي نمايند دچار هيجان يا آزردگي مي شوند . در حاليكه كه اگر آنها مي دانستند كه همسر آنها در يك جلسه كاري بوده يا اگر افزايش ميزان صورتحساب خود را پيش بيني مي كردند هيچگاه احساس ناراحتي و هيجان نمي كردند.

در محل كار راههايي براي شناخت موقعيت هاي پيش بيني نشده وجود دارد . مديران بايد قادر باشند اهداف و توقعات خود را براي زير دستان خود روشن و واضح بيان كنند و كارهاي آنها را به صورت قابل اجرا در آورند و آنها را از تغييرات قريب الوقوعي كه بايستي براي آن آمادگي داشته باشند آگاه سازند كه در اينصورت دچار هيجان و يا نارضايتي نخواهند شد. شكل ديگر افسردگي احساس عجز يا نداشتن هدف در زندگي است . در اغلب اوقات اين امر يك پديده ذهني مي باشد و ممكن است واقعيت نداشته باشد و در برخي حالات شخص براي توجيه خود به اين احساس متوسل مي شود. بر اساس موارد فوق اگر فكر مي كنيد كه شكست خورده ايد پس حتماً همين طور است .

      در بسياري از سازمانهاي موفق ، به كارمندان امكان داده مي شود تا در اصلاح امور محيط كار خود مشاركت داشته باشند و براي دستيابي به اهداف سازمان با آن همكاري كنند. اين موقعيت آرماني معمولاً با شفاف سازي اهداف ، قوانين و توقعات آغاز و با ايجاد محيطي سرشار از اعتماد ، احساس نيرومندي ، مالكيت و تعهد ادامه مي يابد.

نشانه هاي استرس :

      علامتهاي زيادي نظير زودرنجي و آمادگي ابتلا به روان پريشي عصبي و غيره براي استرس وجود دارد. معمولترين علامت استرس ، دلتنگي و افسردگي است كه شخص دچار آن مي شود . روانشناسي بنام David viscott  اين پديده را بدين شكل توصيف مي كند كه استرس ملالتي است كه ارتباط فرد را با توالي منطقي حوادث از بين مي برد يعني فرد ارتباط بين توالي منطقي حوادث را تشخيص نمي دهد.

اين نوع افسردگي مي تواند به شدتهاي مختلف مثل عدم فعاليت ، غمگين بودن ، احساس بي ارزش بودن ، فقدان انگيزه براي كار يا فعاليت و عدم تمركز و غيره ظاهر شود. نشانه ديگر استرس ، اضطراب است كه احساس تنش ، دلهره ، ترس و نگراني مي باشد. اضطراب واكنش به خطر پيش بيني شده اي است كه معمولاً تهديدي واقعي تلقي نمي شود ولي ترس عكس العمل معقولانه تري در برابر خطرات ناگهاني مي باشد. هنگامي كه يك كارمند مضطرب است نسبت به كارش احساس پريشاني و گيجي دارد و تمركز خود را از دست مي دهد و گاهي اوقات دچار شك و بدگماني مي شود . اين امر روي كار آيي فرد تأثير دارد و در نتيجه به كل سازمان ضربه مي زند.

نشانه جدي ديگر استرس ، بي خوابي است كه معمولاً با اضطراب و افسردگي همراه است . بهر حال ممكن است فرد فقط دچار بيخوابي شود بدون اينكه علائم ديگر استرس را داشته باشد. بسياري از مردم به علت مشكلاتي كه دارند نمي توانند خوب بخوابند. در اغلب اوقات بيخوابي با كاهش اشتها و ناتوا نا ييهاي ديگر بروز مي كند.

بيماريهاي عضوي مخصوصاً گردن و ناحيه پشت از علائم عمومي استرس مي باشند . خيلي عجيب نيست كه بشنويم كسي كه نگراني دارد گردن درد نيز داشته باشد. اين بدان معني است كه او استرس و به دنبال آن درد عضلاني را تجربه كرده است.

استرس بر بيماري اثر دارد:

      اگر استرس به خوبي درمان يا كنترل نشود مي تواند منجر به بيماريهاي ناشي از استرس گردد. در خيلي از افراد آمادگي ابتلا به برخي از بيماريها وجود دارد و استرس ، بروز علائم آنها را شتاب مي بخشد. البته عوامل ديگري هم روي ابتلاء شخص موثرند مثل : وراثت ، محيط ، رژيم غذايي ، بهداشت ، عادات زندگي ، چاقي ، سيگار كشيدن و غيره . معمولترين اشكال بيماري كه به استرس مربوط مي باشند عبارتند از : حمله قلبي ، فشار خون ، سكته مغزي ، آنژين ، ميگرن ، سردرد ، پشت درد مزمن ، ديابت ، انواع زخم ها، بيقراري ، سرطان ، آلرژي ، آرتروز و ناهنجاريهاي جنسي .

پيشگيري از استرس :

      كارشناسان سراسر جهان چندين راه براي مقابله با استرس پيشنهاد كرده اند. در دهه 1970 در بسياري از كشورها اين  روشها بطور وسيعي مورد استفاده قرار گرفت به اميد اينكه سرانجام سازمانها از محيط هاي كاري فارغ از استرس برخوردار شوند.

تفكر در مورد ماوراءالطبيعه يا مديتيشن فوق طبيعي (TM) يكي از اين كارها در دهه 1970 بود. در آمريكا اين روش اثر فوق العاده اي بر محيط كار به شكل كارمندان راضي تر كه ارتباط بهتري با روسا و همكاران خود براي برقرار مي كردند داشت و اين امر نه تنها عادت و روشهاي كاري آنها را بهبود بخشيد بلكه در زندگي شخصي آنها نيز تحولي ايجاد كرد بنابراين TM نه تنها كارمندان علاقمندتر بلكه اشخاص راضي تري ارائه مي دهد .

عكس العمل استراحت يا ريلكسيشن (relaxation) يكي ديگر از تكنيك هايي بود كه براي غلبه بر استرس در محيط هاي كاري مورد استفاده واقع شد . طبق نظريات دكتر Herbert benson  اين يك روش استراحتي بود كه از TM ناشي مي شد . در هر صورت اين روش نيز مثل TM زياد مورد استقبال قرار نگرفت و موثر بودن آنها نيز ثابت نشد . برخي از برنامه هاي شخصي كم هزينه تر براي كاهش استرس مثل دويدن منظم ، ورزش يا شنا است . برخي از شركتها مرخصي اجباري غير قابل تغيير و تبديل براي كارمندان در نظر مي گيرند و كارمندان ملزم به استفاده از آنها مي باشند، بنابراين مي توانند استراحت و تجديد قوا كنند و با علاقه و كار آيي بيشتر سر كار خود حاضر شوند . برخي از شركتها نيز  كارمندان خود را تشويق مي كنند كه به بيرون از محل كار خود بروند و در فضاهاي خالي اداره به كار باغباني مشغول شوند و از اين سرگرمي براي ايجاد توازن بين كار و ورزش بهره جويند يا بطور داوطلبانه در برنامه هاي ارتباط جمعي روابط عمومي شركت در محيط هاي روستايي همكاري كنند.

در برخي از شركتها و سازمانهاي در حال توسعه ، مدير و كارمندان در فعاليتهاي سازمان يافته غير رسمي شركت  مي جويند تا استرسهاي محيط كار را كاهش دهند، حتي اگر نتوانند آن را بطور كامل از بين ببرند. شركت در تمرينات گروهي كه براي خاتمه دادن به مشاجرات دروني است باعث كاهش استرس در مناسبات متقابل افراد مي گردد. مرور پيوسته كارهاي سازمان و تجزيه و تحليل درباره فرآيند كاري به منظور محدود كردن كارهاي غير ضروري كه باعث كسالت بار شدن بيش از حد كار براي كارمندان مي شود، در بسياري از سازمانها به عنوان بخش مهمي در نظر گرفته شده است . تشويق كارمندان به شركت در تيمهاي چندگانه باعث افزايش قابليت كار گروهي آنها مي شود و به آنان اجازه مي دهد كه شانس بيشتري براي ابراز عقايد خود در مورد مسائل كاري داشته باشند. همه اين كارها باعث كاهش حس ناتواني در كاركنان مي شود چراكه اين حس خود منشأ توليد استرس است .

مسئوليت مديريت استرس :

      به علت اينكه سازمانها از وجود محيطهاي عاري از استرس سود و بهره زيادي مي برند كارفرمايان بايد در مورد  پيش گيري از استرس به هر نحو ممكن ابتكار عمل داشته باشند. ابزار و برنامه هاي پيشگيري از استرس بايستي به عنوان سرمايه محسوب شوند و نه هزينه هاي اضافي . هنگامي كه استرس در روابط بين افراد و كارمندان به حداقل مي رسد احتمال موفقيت سازمان افزايش چشمگيري مي يابد.

بعبارت ديگر كارمند بايد مسئول بهينه سازي  خود و اعمالش باشد و بايد هر كاري را براي مقابله با استرس انجام دهد. هر فرد داراي استرس نه تنها به عنوان كارمند يا كارگر بلكه به عنوان يك فرد ممكن است دچار ناتواني در انجام كارهاي خودگردد . مشاغل پر از استرس
مي توانند بر جنبه هاي ديگر زندگي نيز تاثير سوء و نامطلوب داشته باشند . در نتيجه هيچ فردي نبايد اجازه دهد كه استرس وارد زندگيش شود . يك زندگي عاري از استرس و تنش يك زندگي سراسر شادي خواهد بود.

 

 

كنترل صدا (noise control)

كنترل صدا (noise control)

كنترل صدا بمنظور كنترل اثرات زيانبار آن و آسايش كارگر بوده و شامل روشهاي كنترل فني ، كنترل مديريتي ( كنترل زمان مواجهه)، آموزش و اطلاع رساني است.

1)كنترل فني

اين روشها شامل مراحل زير است:

الف- كنترل در منبع صوتي

1-الف- انتخاب صحيح دستگاه متناسب با فرآيند توليد

براي انجام هر عمليات صنعتي دستگاههاي مختلفي وجود دارد در هنگام طراحي پروسه توليد و انتخاب نوع دستگاه  از عواملي كه بايد مد نظر قرار گيرد مشخصات صوتي آن يا به عبارت ديگر تراز فشار صوت هر دستگاه و تراز فشار صوت مجموع دستگاهها در يك كارگاه است. بنابراين اصول ذكر شده در جمع ترازهاي صوتي هر چه تراز فشار صوت دستگاهها كمتر و تعداد آنها نيز محدود باشد مطلوبتر است

 

2- الف- نگهداري صحيح دستگاهها

توليد صدا يكي از راههاي اتلاف انرژي در دستگاهها است. اصولاً با طول عمر دستگاه تراز فشار صوت آن نيز افزايش مي يابد. نگهداري دستگاه و سرويسكاري بموقع در پيشگيري از فرسودگي و نيز كاهش صدا موثر است . همچنين گريسكاري و تنظيم قطعات متحرك در دستگاهها حائز اهميت است. براي هر دستگاه لازم است شناسنامه و دستور العمل نگهداري دقيقي وجود داشته باشد و كارگر متصدي آن را روزانه به اجرا در آورد. البته فرسو دگي قطعات در افزايش صداي دستگاه موثر مي باشد در اين صورت بهتر است قطعات متحرك فرسوده تعويض گردد.

 

 3- الف- محل ونحوه استقرار دستگاه

در اين روش كنترل كليه عوامل مكانيكي كه مي تواند باعث توليد صدا شود بايستي مد نظر قرار گيرد عمل نصب دستگاه  موقعيت قرار گيري آن نسبت به ديوارهاي بالايي برخوردار است.

 

4-الف- تغيير در اجزاء و كار دستگاهها

تكنيكهاي كار دستگاهها روز به روز در حال تغيير است از طرف ديگر جايگزين نمودن دستگاههاي پر سرو صدا هميشه مقدور نيست ولي مي توان با مطالعه دقيق و فني برروي اجزاء و كار دستگاهها برخي از فرآيندهاي آن را با تغيير در اجرا اصلاح نمود.

ب- كنترل در مسير انتشار

در صورتي كه كنترل صدا در منبع ميسر يا مؤثر نباشد جلوگيري از انتقال يا انتشار صدا يا بعبارت ديگر كنترل آن در مسير انتشار است كه خود شامل چند شيوه است، مدنظر قرار مي گيرد. اصولاً اين روش مبتني بر دو خاصيت جذب صوت (Sound  Absorption) و ايزولاسيون صوت (Sound  insulation) درمصالح مي باشد.

 

1-ب- كنترل صدا مبتني برجذب صدا

وجود سطوح انعكاسي در كارگاه و اطراف منبع صوتي باعث مي شود كه تراز فشار صوت بعلت انعكاس مكرر افزايش پيدا كند اين ميزان افزايش به تعداد ومشخصات سطوح باز تابشي بستگي دارد وجود جاذب صوت مناسب مي تواند تا حدود زيادي اين پديده را كنترل نمايد.

انواع جاذب هاي صوتي در سه گروه طبقه بندي مي شوند:

1-   جاذب صفحه اي ساده (Membran   Alsorber)

2-   جاذب صفحه اي سورا خدار (Dissipative  Absorber)

3-    جاذب محفظه اي (حفره اي)  Cavity Absorber) )

جاذبهاي صفحه اي يا لايه اي ساده بيشترين كار برد را در جذب صدا در فركانسهاي پايين دارند. بر عكس جاذبهاي سوارخدار براي جذب فركانسهاي بالا مناسب هستند جاذبهاي محفظه اي نيز براي جذب صدا در يك محدوده باريك از باند فركانسي مناسب هستند.

 

جاذبهاي صفحه اي

جاذبهاي صفحه اي شامل يك لايه از ماده اي سبك با چگالي كم وحتي الا مكان متخلخل است. از اين گروه مي توان تخته هاي چوبي چند لا،نئوپان،پلي اورتان (يونوليت) و صفحات جاذب متخلخل را نام برد. امروزه مواد مركب هم كه داراي جذب خوب بوده و از تركيبي از الياف معدني و آلي مي باشند بطور وسيع مورد استفاده قرار مي گيرند.

هر ماده اي از نظر درصد جذب انرژي صوت در كل باند فركانسي و نيز در هر فركانس ضريب جذب مخصوص به خود دارد.

ضريب جذب صوت در هر ماده از نسبت انرژي صوتي جذب شده به انرژي صوتي اوليه بدست مي آيد.

ضريب جذب صفر به معني انعكاس تمام صوت و ضريب جذب 5/0معادل جذب 50% انرژي و ضريب 1 جذب كل انرژي صوتي است. البته در عمل جذب كامل و يا انعكاس كامل در مصالح وجود ندارد.

از ديوارهاي جاذب بصورتهاي مختلفي مي توان استفاده نمود مثلاً روكش نمودن سازه اصلي بنا از داخل بالايه اي از مواد جاذب كه در جلوگيري از انعكاس صوت مؤثر بوده وانتشار صوت را به ميدان آزاد نزديك مي كند

 

جاذب هاي سوراخدار (مشبك)

امروزه شركت هاي مختلفي صفحات جاذب سوراخدار ومشبك را درانواع وابعاد مختلف به بازارعرضه نموده اندكه با نام عمومي آكوستيك تايل (Acoustic tile) به فروش مي رسند براي انتخاب مناسب آنها بايستي مشخصات فني جذب آنها معلوم باشد اين صفحات بصورت مخلوطي از الياف مختلف و برخي مواد جاذب سبك بصورت متخلخل و با روكش نرم يا سخت سوراخدار درابعاد متنوع تهيه شده اند.

 

جاذب هاي محفظه اي (هلم هولتز)

براي جذب صوتي در فركانسهاي پايين و باند باريك همچنين در مكانهاي عمومي و پر جمعيت ونيز تا لارها از رزو ناتورهاي محفظه اي يا رزوناتورهاي هلم هولتز استفاده  مي شود

براي دسترسي به جذب صوتي بهتر علاوه براستفاده ازتايلهاي اكوستيكي از آويزهاي جذبي به شكل مكعب به فواصل مناسب نيز مي توان استفاده نمود.

 

2-ب -كنترل صدا مبتني بر ايزو لاسيون

ايزولاسيون در مقابل عبور صوت از يك مكان به مكان ديگر با استفاده از ديواره ايزولان مطرح مي گردد. اصولاً تمام مواد كم و بيش داراي مقاومت در برابر عبور صوت هستند. اين خصيصه تحت عنوان امپدانس اكوستيكي نيز ذكر مي شود .

ايزولاسيون صوتي هر ديواره تابعي از ضريب عبور يا ضريب انتقال صوت است. ضريب انتقال صوت نسبت انرژي عبوري به انرژي برخوردي به هر ديواره است.

 ديواره هاي ايزولان براي جلوگيري از انتقال صدا از يك محيط به محيط ديگر بكارمي رود .  به اين نوع ديواره ها اصطلاحاً مانع هاي صوتي (Barrier material) نيز مي گويند.

رابطه بين جذب صدا و افت انتقال صدا در مصالح

هر چه ضريب جذب مصالح بيشتر با شد افت انتقال صوت در آنها كمتر است.

عوامل موثر بر افت انتقال ديواره ها

 

1-  جرم يا چگالي مخصوصاً چگالي سطحي ( كيلوگرم در متر مربع)

هر چه دانسيته سطحي مواد بيشتر باشد براساس قانون جرم افت انتقال در آنها بيشتر است .

براساس قانون جرم هر ماده كه چگال تر باشد نسبت به صدا نفوذ پذيري كمتر دارد. بنابراين افت انتقال در آن ماده، بالا خواهد بود.

افت انتقال با افزايش ضخامت ديواره بصورت لگاريتمي افزايش پيدا مي كند.

 

2-يكدستي مصالح ديواره (Hemogenity  or  uniformity)

يكي از عوامل مؤثر بر ميزان افت انتقال ديواره، يكدستي و نفوذ ناپذيري ماده تشكيل دهنده آن است. اين عامل علاوه بر  شرط چگال بودن ماده مورد نظر مي باشد هر چه يكدستي ماده بيشتر باشد، ميزان انرژي عبوري از ديوار ، كمتر و افت انتقال بيشتر خواهد بود.

 

3-فنريت (Stiffness)

ارتباط بين چگونگي افت انتقال در يك ديوار با فركانس از نوع ارتباط يا همبستگي خطي و حتي لگارتيمي نيست بلكه از الگوي سه ناحيه اي پيروي مي كند اين سه ناحيه عبارتند از:

ناحيه اول- ناحيه تشديد يا ناحيه اثر فنريت: فركانس صوت وفركانس  ديوار نزديك بوده و افت انتقال محدود و در نوسان است.

ناحيه دوم - ناحيه چگالي كه مربوط به اثر جرم بوده و افت انتقال با يك شيب ملايم معادل 6 دسي بل افزايش در افت انتقال به ازاي افزايش فركانس به ميزان  يك اكتاو باند .

ناحيه سوم- ناحيه همزماني فركانس يا ناحيه اثر انطباق فركانس : طول موج صوت برخوردي به ديوار با طول موج ارتعاش ديوار برابر بوده و در يك افت نسبي بوجود مي آيد كه در يك نقطه به حداقل ممكن مي رسد.

 

4-  ميرايي (Discontinuity(Damping) ) يا ايزولاسيون (Insulation)

براي كاستن از اثر فنريت و همزماني فركانس بهتر است كه از ميرا كننده مناسب استفاده شود. براي ناحيه اول از يك لايه كمكي  كم وزن و نرم مانند فوم و براي كاهش اثر همزماني از يك لايه ميرا كننده داخلي خوب مانند سرب  استفاده مي شود زيرا براساس مشخصاتي كه سرب دارد مي تواند موج وارده شده را به راحتي ميرا كند.

 

چه خطراتی ايمني و بهداشت يك فرد جوشكار را تهديد مي كند؟

چه خطراتی ايمني و بهداشت يك فرد جوشكار را تهديد مي كند؟

اصولاً خطرات در يكي از شش گروه زير طبقه بندي مي شوند.

الف – بيولوژيكي

          به دليل اينكه خطرات بيولوژيكي به محيط كار مربوط مي شود معمولاً جوشكاران را تهديد نمي كند

ب - شيميايي

          هنگام جوشكاري فيوم هايي توليد مي شود كه مخلوطي از تركيبات اكسيدهاي فلزي – سيليكات ها و فلوروئيدها مي باشد. فيوم هنگامي توليد مي شود كه يك فلز تا بالاي نقطه جوش خود گرم شود و سپس بخارات آن به شكل ذرات خيلي ريز جامد تبديل گردد.
فيوم هاي جوشكاري معمولاً حاوي اكسيدهاي مواد جوشكاري شده و الكترودهاي مورد استفاده مي باشد. اگر فلز پوشش يا رنگ داشته باشد اين مواد در اثر گرما تجزيه شده و به بخشي از فيوم تبديل مي گردد. هنگامي كه در نزديكي اين فيوم ها كار انجام مي شود بايستي ملاحظات خاصي در نظر گرفته شود. جوشكاران اغلب با مواد زير و در اطراف آنها كار مي كنند.

-  مايعات قابل اشتعال و قابل احتراق

-  گازهاي متراكم (تحت فشار)

ج – ارگونومي

          بسياري ازآسيب ها وجراحات جوشكاران در نتيجه كشيدگي، دررفتگي، و يا تغيير شكل عضلات آنها مي باشد. جوشكاران اغلب مجبورند كه:

-  وسايل و مواد سنگين را بردارند يا حركت دهند.

-  به مدت طولاني در موقعيت نامناسب كار كنند.

-  ابزار سنگين جوشكاري را به مدت طولاني در دست نگهدارند.

-  حركت هاي تكراري انجام دهند.

د – فيزيكي

جوشكاران در معرض آسيب هاي زير مي باشند:

-  سرو صدا زياد

-  سرما يا گرماي شديد

قوس و شعله جوشكاري باعث ايجاد و انتشار نورهاي شديد مرئي و اشعه هاي ماوراء بنفش و مادون قرمز مي شود. اشعه هاي گاما يا ايكس نيز توسط دستگاههاي تست و بازرسي و يا ماشين هاي جوشكاري مي تواند ايجاد شود.

هـ - ايمني

جوشكاران اغلب مجبورند كه:

-  در ارتفاعات كار كنند.

-  در فضاهاي محصور كار كنند.

-  در اثر كار ممكن است دچار شوك الكتريكي يا برق گرفتگي شوند.

ديگر خطرات موجود عبارتند از:

-  پرتاب ذرات كه ممكن است وارد چشم يا پوست آنها شود.

-  بريدگي و زخم حاصل از لبه هاي تيز فلزات

-  سوختگي در اثر تماس با سطوح داغ، شعله و جرقه

-   آتش سوزي در اثر جرقه، شعله يا فلزات داغ (اين حالت ها زماني رخ مي دهد كه در هواي محيط، اكسيژن زياد مي شود و بنابراين آتش سوزي راحت تر اتفاق مي افتد) همچنين آتش سوزي ممكن است در اثر نقص عملكرد وسايل باشد. دقت داشته باشيد كه لباسهايي كه آغشته به روغن يا گريس باشند راحت تر مي سوزند. آستين يا شلواري كه تا خورده و بالا زده شده باشد مي تواند جرقه ها را جذب كند و خطر آتش سوزي را افزايش دهد.

و – رواني

          تقاضا براي كار و احتمال بيكاري نيز باعث بروز استرس مي شود. بعلاوه برخي جوشكاران ممكن است مجبور باشند كه در شيفت هاي بيشتر و يا ساعات طولاني تري در يك روز كار كنند كه اين امر بر روي سلامتي آنها اثر منفي دارد.

آيا جوشكاري در درازمدت اثرات سوئي بر روي سلامتي جوشكار دارد؟

-  عفونت ناحيه تنفسي در جوشكاران بيشتر از سايرين ديده شده است. به نظر مي رسد كه تحريكات شيميايي حاصل از تماس با فيوم ها عامل بروز عفونت در اين ناحيه باشد.

-  امراض و بيماريهاي ريوي كه در اثر تنفس ذرات معدني يا فلزي ايجاد مي گردند.

-   برخي سرطان ها (مثل كبد – بيني – سينوس ها – معده و شش) سازمان بين المللي تحقيقات سرطان (IARC) فيوم هاي جوشكاري را جزء عوامل سرطان زا قرارداده است.

-   احتمال از دست دادن شنوايي

-   تماس با اشعه ماوراء بنفش موجب بروز بيماريهاي مزمن و آسيب چشم ها و پوست مي گردد.

-   آسيب سيستم عصبي در اثر تماس با فيوم هاي سرب – منگنز و آلومينيوم.

-   بيماريهاي تنفسي ناشي از غلظت بالاي دي اكسيد كربن و ميزان كم اكسيژن (خصوصاً در مناطق داراي تهويه ضعيف)

-   مسموميت مزمن هنگامي كه مواد خاصي در فيوم باشد مثل روي يا كادميوم،
بي فنيل هاي پلي كلرينه (ناشي از تجزيه روغن هاي ضد خوردگي) يا مواد حاصل از تجزيه رنگ ها .

(منبع: راهنماي مشاغل – جوشكاري – دايره المعارف ايمني و بهداشت - چاپ چهارم 1998 صفحات 103،34 - 103،33)

چه اقدامات پيشگيرانه اي را مي توان انجام داد؟

-   نصب سيستم تهويه موثر هر جا كه امكان پذير باشد.

-   استفاده دائم از وسايل حفاظت فردي، جوشكاران بايستي از عينكي كه آنها را در مقابل اشعه ماوراء بنفش مصون مي دارد استفاده كنند. همچنين بايد گوشي داشته باشند. اگر تهويه موضعي مؤثر يا نصب آن عملي نباشد، بايستي از وسايل مقتضي استفاده نمود. پيش بند و دستكش هاي چرمي نسوز نيز به حفاظت دست ها و لباس ها كمك مي كند.

-   اطمينان از اينكه مواد قابل احتراق و اشتعال دور از محل كار انبار شده اند.

-   داربست ها و نردبانها را بايد قبل از استفاده بازديد و بازرسي نمود. كارگران بايد نحوه جلوگيري از سقوط وسايل و استفاده صحيح آنها را فرا گيرند.

-   آموزش روشهاي بالا رفتن ايمن

-   اگر لازم است كاري در موقعيت نامناسب از نظر ارگونوميكي انجام شود (بطور مثال دست فرد بالاي سطح شانه ها قرار گيرد) بايد زمان استراحت كافي به كارگر داده شود.

روش هاي كاري ايمني كه در حين عمليات جوشكاري بايد مدنظر قرار گيرند شامل چه مواردي است؟

جوشكاران لازم است موارد زير را بدانند:

-  اطلاعات عمومي در مورد جوشكاري

-  روش هاي صحيح انتخاب، استفاده و نگهداري وسايل حفاظت فردي

-  روش هاي ورود به فضاهاي محصور

-  روش هاي حفاظت از سقوط

-  چگونگي كار كردن ايمن و استفاده مناسب از مايعات قابل اشتعال و احتراق

-  چگونگي استفاده ايمن از گازهاي متراكم و تحت فشار

-  چگونگي استفاده از تجهيزات انتقال نيرو 

-  استفاده ايمن و مناسب از نردبانها ، سكوها و داربست ها

-  روش هاي حمل دستي مواد

همه كارگران بايستي كارهاي زير را انجام دهند :

-  پيروي از WHMIS [1][1]MSDS,  [2][2]

-  گزارش خطرات

-  روش هاي حفظ نظم و ترتيب محل كار

---

 

 

معرفی رشته بهداشت حرفه ای

معرفي رشته بهداشت حرفه اي

در دنياي امروز انسان‌ها مجبورند در تلاش معاش؛ با مشكلات گوناگون دست و پنجه نرم كرده و خطرات فراواني را كه خود ناشي از پيشرفت علم و تكنولوژي است، به جان بخرند. اين خطرات، تعداد عوامل تهديد كننده سلامتي را افزايش داده است و در نيتجه بر تعداد بيمار‌هاي شغلي و مخاطرات حرفه‌اي نيز روز به روز افزوده مي‌شود. براي مثال كارگري كه در واحد صنعتي با جيوه يا سرب سر و كار دارد، ممكن است دچار مسموميت حاد شده يا به يك بيماري مزمن دچار گردد.
        كاركنان مشاغل اداري نيز گاه به علت بي‌حركتي، كار كردن در نور ضعيف، مكان‌هاي غير بهداشتي و مرطوب يا به علت تماس با دستگاه‌هاي الكترونيكي ممكن است سلامت خود را به خطر اندازند. حتي گاهي اوقات شرايط محيط كار به اندازه‌اي سخت و ناگوار است كه اگر دانش بشري كمك نكرده و مشكلات را همواره نسازد، زندگي در آن شرايط غير ممكن مي‌گردد. تا جايي كه در عصر حاضر حوادث پس از بيماري‌هاي قلب و عروق و سرطان سومين علت اصلي مرگ و مير در كشورهاي صنعتي است.
        از سوي ديگر، حوادث ناشي از كار، هزينه‌هاي بسياري را بر دوش اقتصاد ملي هر كشور مي‌گذارد به همين دليل حفظ سلامت كارگران كه عظيم‌ترين قشر هر جامعه‌اي را تشكيل مي‌دهند گذشته از جنبه انساني آن، هم از نظر مصالح اجتماعي و اقتصادي و هم از نظر تأمين سلامت و فراهم ساختن آسايش و رفاه كارگران و تطبيق وضع كار با مقتضيات جسمي و رواني آنان،‌ يك وظيفه انساني، يك احتياج و يك شرط امكان انجام كار و فعاليت ثمر بخش است. كاري مهم و حياتي كه در هر كشوري بر عهده متخصصان بهداشت كار مي‌باشد.
          به عبارت ديگر دانش‌ بهداشت‌ حرفه‌اي‌ تلاش‌ مي‌كند تا با حذف‌ كردن‌ عوامل‌ خطرزاي فيزيكي، شيميايي، رواني و بيولوژيكي يا كاهش‌ تأثيرات‌ اين‌ عوامل‌ از آسيب‌رسي‌ به‌ كاركنان‌ جلوگيري‌ نمايد. براي‌ رسيدن‌ به‌ اين‌ هدف‌ علم‌ بهداشت‌ داراي‌ سه‌ مرحلة‌ مهم‌ و اساسي‌ است‌ كه‌ اين‌ مراحل‌ عبارتند از: شناسايي‌، ارزيابي‌ و كنترل‌ عوامل‌ خطرزا؛ يعني‌ متخصص‌ بهداشت‌ حرفه‌اي‌ در مرحلة‌ اول‌ خطر را شناسايي‌ كرده‌ و پس‌ از شناسايي‌ كامل‌، مقدار خطر را سنجش‌ مي‌كند و در مرحلة‌ آخر به‌ كنترل‌ عوامل‌ خطرزا مي‌پردازد. گفتني‌ است‌ كه‌ مرحلة‌ شناسايي‌ خطر در مقطع‌ كارداني‌، ارزيابي‌ در مقطع‌ كارشناسي‌ و كنترل‌ در مقطع‌ كارشناسي‌ ارشد بهداشت‌ حرفه‌اي‌ آموزش‌ داده‌ مي‌شود.
          براي‌ مثال‌ يك‌ كاردان‌ بهداشت‌ حرفه‌اي‌ در كارخانة‌ ريسندگي‌ و بافندگي‌ بايد كانون‌هاي‌ خطر اعم‌ از منابع‌ ايجاد صداي‌ بيش‌ از حد مجاز، نوع‌ مواد شيميايي‌ خطرناك‌ مورد استفاده‌، نحوة‌ نگهداري‌ مواد خطرناك‌ و طريقة‌ مصرف‌ آنها را شناسايي‌ كند. سپس‌ يك‌ كارشناس‌ بهداشت‌ حرفه‌اي‌ بايد تراكم‌ مقدار آلودگي‌ را در يك‌ متر مكعب‌ هوا تعيين‌ نمايد و مشخص‌ كند كه‌ مقدار آلودگي‌ بالاتر يا پائين‌تر از حد استاندارد است‌ كه‌ در اين‌ مرحله‌ كارشناس‌ با استفاده‌ از روش‌هاي‌ آناليز پيچيده‌ و وسيعي‌ مانند آناليز رنگ‌سنجي‌، آناليز دستگاهي‌، گاز فورماتوگرافي‌، اكسپكفوتومتري‌ و روش‌هاي‌ ديگر مادة‌ شيميايي‌ مورد نظر را سنجش‌ و مقدار آن‌ را تعيين‌ مي‌كند. كارشناس‌ ارشد بهداشت‌ حرفه‌اي‌ نيز پس‌ از اين‌ كه‌ عوامل‌ خطرزا شناسايي‌ و ارزيابي‌ شد بايد روش‌ يا روش‌هايي‌ را پيشنهاد كند كه‌ عوامل‌ زيان‌آور حذف‌ گردد يا كاهش‌ يابد و به‌ اندازة‌ استاندارد برسد. فارغ‌التحصيل‌ دكترا نيز به‌ تدريس‌ و تحقيق‌ در زمينة‌ بهداشت‌ حرفه‌اي‌ مي‌پردازد.
توانايي‌هاي‌ لازم‌ :
            در رشتة‌ بهداشت‌ حرفه‌اي‌ عوامل‌ زيان‌آور مختلفي‌ اعم‌ از شيميايي‌، فيزيكي‌، بيولوژيكي‌ و رواني‌ وجود دارد. از همين‌ رو دانشجوي‌ اين‌ رشته‌ بايد در دروس‌ پايه‌ مثل‌ رياضي‌، فيزيك‌، شيمي‌ و زيست‌شناسي‌ توانمند باشد؛ يعني‌ براي‌ موفقيت‌ در بهداشت‌ حرفه‌اي‌ بايد هم‌ در رياضي‌ و فيزيك‌ و هم‌ در علوم‌ تجربي‌ پايه‌اي‌ قوي‌ داشت‌. دانشجوي‌ بهداشت‌ حرفه‌اي‌ بايد از نظر جسمي‌ نيز سالم‌ باشد تا بتواند در محيط‌هاي‌ صنعتي‌ فعاليت‌ كند.
موقعيت‌ شغلي‌ در ايران‌ :
            وزارتخانه‌هاي‌ كار، صنايع‌ و معادن‌، جهاد كشاورزي‌، نيرو، بهداشت‌، درمان‌ و آموزش‌ پزشكي‌ از مراكز

 اصلي‌ جذب‌ فارغ‌التحصيلان‌ اين‌ رشته‌ هستند. همچنين‌ سازمان‌ها، شركت‌ها و كارخانه‌هاي‌ بزرگي‌ مثل‌ شركت‌ نفت‌، ذوب‌آهن‌، هواپيمايي‌ كشوري‌، ايران‌ خودرو و پلي‌اكريل‌ داراي‌ واحد بهداشت‌ حرفه‌اي‌ بسيار قوي‌ هستند كه‌ در هريك‌ از اين‌ واحدها چند كارشناس‌ ارشد، كارشناس‌ و كاردان‌ بهداشت‌ حرفه‌اي‌ فعاليت‌ مي‌كنند. تا جايي‌ كه‌ در حال‌ حاضر بيش‌ از 50 درصد از دانشجويان‌ كارشناسي‌ بهداشت‌ حرفه‌اي‌ نيز به‌ طور پاره‌وقت‌ در كارخانجات‌ و سازمان‌هاي‌ مختلف‌ به‌ عنوان‌ مشاورة‌ بهداشتي‌ فعاليت‌ مي‌نمايند.
درس‌هاي‌ اين‌ رشته‌ در طول‌ تحصيل ‌:
دروس‌ اصلي‌ و تخصصي‌ :
            فيزيك‌ عمومي‌، شيمي‌ تجزيه‌، پاتوبيولوژي‌، بهداشت‌ آب‌، شيمي‌ عمومي‌، فيزيولوژي‌ و تشريح‌، رياضيات‌ پايه‌ و مقدمات‌ آمار، آموزش‌ بهداشت‌، كمك‌هاي‌ اوليه‌، بيوشيمي‌، حشره‌شناسي‌ پزشكي‌ و مبارزه‌ با ناقلين‌، شناسايي‌ عوارض‌ شيميايي‌، دفع‌ مواد زائد صنعتي‌، ايمني‌ در صنعت‌، اصول‌ تغذيه‌، آمار حياتي‌ نظري‌، آمار حياتي‌ عملي‌، شناسايي‌ عوامل‌ فيزيكي‌، تشكيلات‌ و خدمات‌ بهداشت‌ حرفه‌اي‌، مبارزه‌ با آلودگي‌هاي‌ هواي‌ محيط‌ كار، سم‌شناسي‌ صنعتي‌، آشنايي‌ با كليات‌ پزشكي‌ و بيماري‌ها حرفه‌اي‌، حوادث‌ ناشي‌ از كار، مهندسي‌ انساني‌، كارآموزي‌ در عرصه‌.

دانشگاه‌هاي پذيرنده:

          دانشگاه‌هاي علوم‌پزشكي و خدمات بهداشتي ـ درماني اراك، اروميه،اهواز،‌ ايلام، زاهدان، زنجان، سمنان،

 شهيد بهشتي تهران، شيراز، قزوين، كاشان، كرمان، كرمانشاه، مازندران ـ ساري، همدان، يزد، شاهرود، قم، گناباد.

 

ترم اول 20 واحد ترم دوم 22 واحد ترم سوم 24 واحد و ترم چهارم 12 واحد عملي ( كار آموزي )

 

 

« خلاصه كلام بهداشت حرفه اي يعني مسئول ايمني كارخانه»